Grenzen onzekerheid en manipulatie

grenzen onzekerheid manipulatie

Je moet je grenzen stellen, wordt vaak geroepen als het over de opvoeding van andermans kinderen gaat of over iemand die wordt gepest, onheus behandeld of zelfs mishandeld.  Een wat abstract begrip totdat het jezelf betreft. Wat heb je er aan om grenzen te stellen? Beperkt het je niet in je handelingsruimte en hoe leer je het? Wat als je onzeker bent?

Welke grenzen?

Welke grenzen voor jou van belang zijn hangt af van je normen en waarden op veel verschillende levensgebieden. Dat kan reiken van wat er met jouw lichaam gebeurt, wat mensen wel en niet tegen je mogen zeggen, hoe je staat ten opzichte van een geloof tot hoe netjes je huis moet zijn wil je er prettig kunnen wonen. Veel mensen hebben hun grenzen impliciet gesteld en worden zich er pas van bewust als een ander er overheen gaat. Vaak (want dat wordt ons aangeleerd) hebben we dan ook nog het idee dat we toleranter, minder kinderachtig, ruimdenkender of wat dies meer zij moeten zijn. Dat is echter niet het geval, het zijn jouw grenzen en jij alleen ervaart wat goed voor je is.

Misvattingen

1 Iemand die grenzen stelt is onaardig en of star.

Dat kan zo zijn maar hoeft helemaal niet. Iemand die goed grenzen kan stellen komt voor zichzelf op en dat is assertief. Sowieso een goede eigenschap om te hebben. Bovendien is het goed de grenzen te bewaken zolang de omstandigheden hetzelfde zijn, en indien nodig aan te passen als de omstandigheden veranderen . Bijvoorbeeld als je in een andere cultuur terecht komt.

2 iemand die grenzen stelt geeft zichzelf en anderen te weinig ruimte.

Het tegenovergestelde is waar, ruimte ontstaat door begrenzing. Volwassenen die in hun jeugd ‘alles mochten’ van hun ouders zullen dat beamen. Een ander die van jou weet waar je grenzen liggen, weet precies wat hij zich wel en niet kan veroorloven ten opzichte van jou en dat maakt dat je veel makkelijker  in de omgang bent. Rond iemand met wazige grenzen moet je ‘op eieren lopen’ omdat je nooit weet wanneer je te ver gaat.

3 een ander kan je grenzen verleggen.

De enige die jouw grenzen kan verleggen ben jezelf. Een ander kan daar wat van vinden, maar daar hoef je je niets van aan te trekken. Als jij laat marchanderen met je normen en waarden, hebben anderen dat snel in de gaten en kunnen er misbruik van maken

Voordeel

Naast de al genoemde voordelen van het voor jezelf en anderen duidelijk hebben waar je grenzen liggen, ben je met duidelijke grenzen niet te manipuleren. Iedereen kent de medewerkers op kantoor die altijd de rotklussen krijgen omdat ze geen nee kunnen zeggen. Geen nee zeggen is geen grenzen aangeven.  Je wilt die persoon niet zijn, hij of zij krijgt geen respect.

Daarmee is meteen een ander voordeel genoemd, iemand die duidelijk en consistent in zijn grenzen is wordt gerespecteerd, iemand die over zich heen laat lopen niet.

Jong en onzeker

Grenzen stellen kan de een gemakkelijker en eerder dan de ander. Zo voor je dertigste heeft onzekerheid een grote functie. Een functie  die afneemt bij toenemende leeftijd: je bent je plaats aan het bepalen in de maatschappij en je persoonlijkheid en zelfbeeld vormen zich. Onzekerheid is een signaal dat je op een bepaald vlak nog geen duidelijke keuze hebt gemaakt. Je hebt ruimte nodig om keuzes te kunnen maken en per persoon verschilt het hoe groot die ruimte moet zijn. Ouders kunnen daarover meepraten als ze een puberend kind in huis hebben. De ouders moeten hun grenzen ruim genoeg stellen om keuzevrijheid te geven en stevig genoeg om houvast te bieden.  e ruime grenzen geven slechte keuzen,  te star zijn lokt oppositie of heimelijk gedrag uit.

Leren grenzen stellen

Een aantal grenzen krijg je bij je geboorte mee, zoals de integriteit van je lichaam. Instinctief weet je dat een ander je geen pijn of fysieke schade mag doen. Later in het leven leer je grenzen stellen door fouten te maken, dat te herkennen en vervolgens te zeggen ‘dat laat ik me niet nog eens gebeuren’. Vooral een grens voor jezelf en/of voor een ander expliciet maken (‘als je tegen me schreeuwt beëindig ik het gesprek’) is buitengewoon nuttig voor alle partijen.

meer lezen over grenzen stellen? lees de blog ‘over de grens, een oefening in weerbaarheid’.

Vind je deze blog interessant? Dan graag delen!