Had ik maar…over spijt

Waarvan hebben we het meest spijt en hoe voorkomen we dat we ergens spijt van krijgen?

De spijt top 5: Waarvan hebben we het meeste spijt?

Op korte termijn hebben we vooral spijt van dingen die we hebben gedaan, van domme acties. Op lange termijn hebben we vooral spijt van dingen die we hebben nagelaten. Van deze laatste zijn de meest voorkomende…:

1. Ik heb mijn geluk in de wacht gezet.

Ik heb onvoldoende in het moment geleefd. Ik ben te weinig blij geweest met wat ik wél had en teveel de nadruk gelegd op wat er niet was. Ik heb te lang en te hard gewerkt. Mijn wensen heb ik steeds bewaard voor de toekomst.

2. Ik heb me teveel aangetrokken van wat anderen van mij vonden of wilden.

Ik heb vooral voor anderen geleefd en niet voor mezelf. Ik wilde bevestiging en waardering van mensen, in plaats van mensen die van me hielden om wie ik was. Ik heb vooral gedaan wat anderen van me verwachtten. Ik heb me teveel laten leiden door groepsdruk of sociale druk, door ‘hoe het hoort’ in plaats van ‘hoe ik het graag wil’.

3. Ik heb mijn passie niet gevolgd.

Ik heb me laten leiden door angst. Angst dat ik met de studie die ik wilde volgen geen goede baan zou vinden. Angst een partner te verlaten die niet goed voor me was, omdat ik dacht geen betere te kunnen vinden. Angst niet goed genoeg te zijn als ik gewoon mezelf was.

4. Ik had beter voor mijzelf moeten zorgen.

Tot je veertigste zorgt je lichaam voor jou, daarna moet jij voor je lichaam zorgen. Ik heb spijt dat ik ongezond heb geleefd en daar nu de zure vruchten van pluk.

5. Ik heb mijn emoties niet genoeg getoond. Ik wilde dat ik meer had verteld hoe ik me echt voelde, dat was mijn relaties ten goede gekomen. Ik heb spijt dat ons laatste gesprek op ruzie is uitgelopen. Spijt dat ik mijn eigen frustratie, agressie op anderen heb uitgeleefd, spijt dat ik geen ‘sorry’ wilde zeggen.

Wat is spijt?

Spijt is het gevoel dat jouw situatie beter was geweest als je een andere keuze had gemaakt.

Het probleem met spijt is dat je deze alternatieve keuze achteraf niet kunt onderzoeken. Je weet niet hoe de situatie werkelijk geweest zou zijn als je een andere beslissing had genomen. In gedachten kun je de andere situatie idealiseren, de werkelijkheid houdt je niet tegen.

Wanneer doen we dingen waar we spijt van krijgen?

Het is moeilijk daar een kort antwoord op te geven. Je kunt spijt krijgen als je een beslissing neemt op grond van te weinig of verkeerde informatie, maar ook als je ergens lang en goed over hebt nagedacht. Wat de kans op spijt krijgen wel vergroot, is beslissingen nemen op stressvolle momenten. Als je onder druk wordt gezet om snel een antwoord te geven, als je aangevallen wordt. Als je té veel aan je hoofd hebt.

Je kunt beter je mond houden als je geïrriteerd bent. Als je wordt overvallen met een vraag die een belangrijke beslissing vereist, is ‘ik kom hier later op terug’ een goed antwoord. Als er zich net een grote verandering (positief of negatief) in je leven heeft voorgedaan, is je stressniveau verhoogd. Daarom wordt ook terecht gezegd dat je geen tatoo moet laten zetten direct na een echtscheiding. Dat je na het overlijden van een geliefde niet de volgende dag alle oude kleding moet opruimen.

Waar is spijt wel of niet goed voor?

Als je ergens spijt van hebt realiseer je je dat je een andere keuze had willen of moeten maken, of je keuze op een andere manier had moeten uitvoeren. Dit besef zorgt er voor dat je kunt leren van je fouten. ‘Volgende keer doe ik het anders’ is een constructieve gedachte. Het is niet goed voor je als je vervalt in schuldgevoel. Hoe stom je wel geweest bent om deze keuze te maken, dat levert je niets op. Je blijft daarmee hangen in het verleden. Je keuze kun je niet meer veranderen en hoe de alternatieve uitkomst geweest zou zijn, kun je niet controleren.

Het verschil tussen spijt en schuldgevoel

Spijtgevoel richt zich op je gedrag, op de door jou gemaakte keuze. Schuldgevoel richt zich op jou als persoon. Bij spijt denk je: ’Ik heb een slechte keuze gemaakt’. Bij schuld denk je : ‘Ik ben een slecht persoon’. Mensen met een laag zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen en/of veel zelfkritiek lijden vaker onder schuldgevoelens.

Hoe gaan we om met spijt?

Een mooi mechanisme om spijtgevoelens te relativeren is cognitieve dissonantie. Dit begrip betekent dat, op het moment dat je je keuze niet meer kunt aanpassen, je jouw opvattingen erover aanpast. ‘Achteraf gezien ben ik blij omdat… ‘ of ‘eigenlijk was het nog niet zo slecht, want…’ Daardoor slijten de spijtgevoelens omtrent de actie sneller. Proberen het gevoel alleen weg te duwen is meestal weinig effectief.

Een tweede methode is om direct nadat je je realiseert dat je keuze voor jou niet goed is uitgevallen, te bedenken hoe je het een volgende keer wél goed gaat aanpakken.

Een nog beter, maar langzamer mechanisme is het erkennen bij jezelf als je iets goed gedaan hebt. Meestal vinden we het vanzelfsprekend, we leggen er niet de nadruk op. Als je elke avond voor het slapen gaan doorneemt welke juiste keuzes je hebt gemaakt, ben je op termijn veel beter bestand tegen een af en toe verkeerd uitvallend besluit.

Voortaan staan al mijn blogs op Instagram

Vind je deze blog interessant? Dan graag delen!