Het goede leven, ambitie en tevredenheid

Het goede leven, ambitie en tevredenheid

Kun je nooit tevreden zijn als je heel ambitieus bent, ben je alleen tevreden als er niets te wensen over is? Ambitie en tevredenheid, elkaars vijand of juist niet? Wie slagen er het best in hun dromen te realiseren én ervan te genieten?

Ambitie en tevredenheid

Ambitie betekent gedrag vertonen dat erop is gericht carrière te maken en/of succes te boeken. Ambitie hebben in het leven is cruciaal, als je niks wilt, kom je nergens. Waarop je ambitie is gericht en hoe groot je wensen zijn is strikt persoonlijk. Wat voor de één belangrijk is kan voor een ander volstrekt zinloos zijn.

Tevredenheid wordt omschreven als de toestand waarin je niet méér verlangt dan wat er is of wat je hebt. Het één lijkt te volgen uit het ander; je volgt je ambities en als je hebt bereikt wat je wilde, ben je tevreden. Zo simpel ligt het echter niet. Het is lastig een einddoel te stellen voor je ambities, het is moeilijk te herkennen wanneer je je einddoel hebt bereikt, niet iedereen is even goed in het bereiken van zijn ambities en niet iedereen kan genieten van hetgeen hij of zij bereikt heeft. Bovendien is het proces vaak belangrijker dan het doel.

Wie slaagt er het best in zijn ambities te bereiken?

Kun je voorspellen wie er in zijn leven het best in zal slagen zijn dromen waar te maken? Ja, dat blijkt te kunnen aan de hand van de eigenschap ‘uitstel van behoeftebevrediging. Uitstel van behoeftebevrediging wil zeggen dat je in staat bent langer te wachten totdat je beloond wordt voor een bepaalde actie. Dat het een belangrijke eigenschap is bewijst onderzoek volgend op het marshmellow experiment

Het experiment

Een beroemd experiment uitgevoerd door psycholoog Walter Mischel in 1972 (Stanford University) is het marshmellow experiment dat uitstel van behoeftebevrediging test. In dit experiment werden kleuters aan een tafel gezet en kregen zij een marshmallow. De testleider gaf hun de keuze: wachten tot zij terugkwam waarna ze twee marshmallows kregen, of direct gaan eten, maar dan bleef het bij één marshmallow. Psychologisch onderzoek bewijst dat een groot uitstelvermogen op jonge leeftijd later in het leven leidt tot onder andere een hoger opleidingsniveau, meer veerkracht, betere relaties en minder kans op verslavingen. Dit klinkt allemaal heel positief en dat is het ook, ware het niet dat er een addertje onder het gras schuilt.

Te lang uitstellen

In het Engels bestaat het begrip ‘delay discounting’. Het betekent dat de waarde van de beloning voor de persoon in kwestie daalt naarmate deze langer wordt uitgesteld. Een beloning van 100 euro is aantrekkelijker als deze meteen volgt ná een inspanning, dan als je er een maand op moet wachten. Het werkt ook andersom, moet je je heel lang inspannen voordat je wordt beloond, dan móet de beloning steeds groter worden in je gedachten, wil je jouw eigen gedrag nog kunnen goedpraten. Het nadeel is dat de beloning uiteindelijk zal tegenvallen. Wie plezier blijft uitstellen, komt nooit aan genieten toe.

Ambitie is worden, tevredenheid is zijn

Een vaak gehoorde uitspraak is het ‘na mijn pensioen ga ik reizen’. De persoon in kwestie ‘moet’ nog één belangrijk project doen, nog even veel geld verdienen om de extra luxe te kunnen bekostigen. ‘Nog een paar jaar’ waarin hij of zij zich geen enkele rust gunt. Wordt de pensioengerechtigde leeftijd bereikt, dan is de pensionado in het slechtste geval overleden of heeft een burnout. In het beste geval gaat hij werkelijk op reis en valt het tegen. Niet gewend aan niet werken, aan rust nemen. Niet gewend aan een hele dag met een partner optrekken of andere dan werkgerelateerde problemen op te lossen. De ambitie is behaald, de tevredenheid niet.

Tevredenheid bereiken

De kunst is de balans zien te vinden tussen ambitie en tevredenheid. Gaat je leven lijken op een doordenderende trein waar je niet uit kunt stappen, dan is je ambitie te hoog. Het proces is niet meer aangenaam en je kunt niet genieten van de reis. Heb je geen ambities, dan is alle tevredenheid van korte duur, een aankoop, een feestje, een drankje… het is leuk zolang het duurt en daarna is de tevredenheid weg. Op geregelde tijden stilstaan bij wat jou gelukkig maakt en wat haalbare doelen voor je zijn maakt je een tevreden mens en daarmee is de cirkel rond. Vanuit tevredenheid kun je beter kiezen wat jou gelukkig maakt en hoe je dat bereikt.

Vind je deze blog interessant? Dan graag delen!