Het groene monster, over jaloezie

Het groene monster, over jaloezie. Anna Beeftink

Wie zijn het vaakst jaloers? wat is jaloezie precies en wat kun je er aan doen?

Wat is het

Jaloezie is een complexe emotie en bevat elementen van de vier basisemoties zoals angst en boosheid. De angst komt vooral voort uit een gevoel van verlies, de boosheid vanuit een gevoel van onrechtvaardigheid: ‘Waarom hij wel en ik niet?’

Jaloezie wordt vaak verward met afgunst maar is niet exact hetzelfde. Jaloezie betekent dat je wilt hebben wat de ander heeft. Afgunst betekent dat je de ander niet gunt wat jij zelf ook niet hebt, veel idealistisch lijkende gelijkheidswensen komen voort uit afgunst.

Jaloezie wordt genoemd als een van de zeven hoofdzonden naast gulzigheid, luiheid, lust, wraak, gierigheid en hoogmoed. Gevoelens die als negatief worden ervaren en waar iedereen af en toe in bepaalde mate last heeft.

Wie zijn jaloers

Niet alleen mensen zijn jaloers, ook dieren kennen deze emotie.

Twintigers zijn vaker jaloers dan ouderen. Statistisch gezien zijn vrouwen meer jaloers dan mannen en vrouwen zijn op andere dingen jaloers dan mannen.

Wat veroorzaakt jaloezie?

Jaloezie heeft vaak niet zoveel met de ander te maken, maar meer met jezelf. Een gebrek aan eigenwaarde en/of zelfvertrouwen kan je bijvoorbeeld snel jaloers maken. Een neurotische aard ook. Neurotisch betekent dat je emotioneel niet stabiel bent. Je bent bijvoorbeeld snel geneigd tot stemmingswisselingen of je bent snel angstig. Ook een hoge mate van bezitterigheid kan jaloezie veroorzaken en heeft te maken met angst voor verlies.

Een permanent gevoel van onveiligheid kan je jaloers maken, mensen die onveilig gehecht zijn hebben hier last van.

Er wordt wel eens gedacht dat jaloezie een teken van echte liefde is. Dit is niet het geval, de jaloezie heeft meer te maken met een gebrek aan liefde voor jezelf dan met liefde voor een ander. Bovendien: hoe beter je relatie met een ander is, hoe minder last van jaloezie je zult hebben.

Welk gebied?

Het kan bij jaloezie gaan om zaken (een dure auto, een groot huis), eigenschappen (een snelle babbel, een mooi gezicht) of relaties (mijn vader houdt meer van mijn broer dan van mij). Het meest jaloers zijn mensen op geld en goede relaties van anderen, daarna op succes, status en carrière. Voor vrouwen kan het niet kunnen krijgen van kinderen een aanleiding zijn tot jaloezie. Sociale media scheppen onrealistische beelden van anderen en geven daarmee aanleiding tot jaloezie.

Gevolgen van jaloers gedrag

Veel vriendschappen en relaties stranden door jaloers gedrag. Hele bedrijven vallen om door een verpeste werksfeer door jaloers gedrag.  Ook in de criminaliteit speelt jaloezie een grote rol, bij moord op een vrouw  is in meer dan de helft van de gevallen de (ex) partner de schuldige en jaloezie het hoofdmotief.

Signalen van jaloers gedrag

 Het is heel natuurlijk om af en toe jaloers te zijn. Het is zinloos om je jaloers te gedragen.

Jaloerse gedragingen herken je onder andere aan je vernauwde blik. Je ziet alléén nog maar dat de ander de functie heeft gekregen die jij wilde, dat daar ook nadelen aan zitten of dat het in dit geval volkomen terecht is, negeer je.

Je ziet spoken en beren op de weg, elke lach, elke minuut die je partner later thuiskomt lijkt het einde van de relatie te zijn. Catastrofaal denken wordt dat genoemd, een kleine aanleiding lijkt een ramp te voorspellen.

Je doet aan projectie, je gaat ervan uit dat jouw emoties en gedachten bepalend zijn voor de ander.

Je lijdt aan controledrang. Je probeert je zekerder te voelen door de ander in de gaten te houden, door zoveel mogelijk informatie  over hem of haar te verzamelen. Dit werkt alleen maar averechts omdat je een vernauwde blik hebt, je vindt alleen wat past in jouw theorie.

Je probeert de ander jaloers te maken. Dit werkt meestal niet, omdat jij degene bent die jaloers is. In het gunstigste geval herkent de ander het niet eens en anders ziet hij of zij slechts dat je een gebrek aan eigenwaarde hebt.

Je neemt elke gelegenheid te baat de ander te ‘straffen’ omdat hij of zij ‘jou jaloers maakt’. Je probeert de ander omlaag te halen, zodat jij beter overkomt. Dit is echter de snelste weg om een relatie kapot te maken.

Jaloezie en leedvermaak

Jaloezie en leedvermaak  zijn twee kanten van dezelfde medaille. Leedvermaak komt vaak voort uit jaloezie. ‘Schadenfreude’ wordt het in het Duits genoemd: Ik ben blij omdat jij beschadigd wordt. Jaloezie en leedvermaak zijn beide meetbaar in de hersenen. Jaloezie geeft een reactie in het pijncentrum en leedvermaak in het genotscentrum.

Jaloers gedrag vermijden

Jaloerse emoties kun je niet vermijden, jaloers gedrag wel! Jaloers gedrag vermijden gaat in drie stappen, herkennen, communiceren en werken aan jezelf.

Herkennen

Het voornaamste is je emotie te herkennen en een naam te geven: Oké, ik ben jaloers. Is dat erg? Nee. Moet ik me ernaar gedragen? Zeker niet, daar heb je alleen zelf last van.

Communiceren

In plaats van je ernaar te gedragen, ga je erover praten. Dit hoeft niet te zijn met degene die de aanleiding is tot de jaloezie, maar dat is wel krachtig. Je gebruikt daarvoor de ik-boodschap: Ik voel me jaloers en dat doet het volgende met me. Met de ik-boodschap blijven beschuldigingen en vijandigheid buiten de deur. Openheid over je kwetsbaarheid is opbouwend voor elke relatie. Reageert de ander niet positief, dan weet je dat er iets mis is met de relatie en zou je daar eens naar moeten kijken.

Heb je een redelijk punt, dan kan de ander daar rekening mee houden. Willen dat anderen niet naar jouw knappe partner lachen is niet redelijk, hem of haar vragen niet openlijk te flirten in jouw bijzijn wél. Als je jaloezie kunt bespreken is de kou uit de lucht en heb je niet zo snel de neiging je jaloers te gedragen

Werk aan jezelf, niet aan de ander

Heb je veel last van jaloezie? belemmert het je in je relaties met anderen en je dagelijks leven, dan is het tijd om aan jezelf te werken, niet aan de ander. Een positiever zelfbeeld opbouwen is een goede start.

Lees bijvoorbeeld de blogs ‘Ze moeten me maar nemen zoals ik ben! ‘ over zelfbeeld, uiterlijk en waarneming. Of ‘Nieuwe borsten en oud zeer‘  over een goed zelfbeeld

Vind je deze blog interessant? Dan graag delen!