Iedereen lijkt precies op mij, over emotionele intelligentie

Emotionele intelligentie Anna Beeftink

Pieter laat telefonisch weten dat hij niet komt werken, zijn vrouw heeft het afgelopen weekend de diagnose borstkanker gekregen en hij is helemaal van slag. ‘Ik begrijp precies hoe jij je voelt’ antwoordt zijn collega Marian, ‘mijn man had vorig jaar een galblaasontsteking, ik was ook zó bezorgd.’

Nog een voorbeeld: Bernard komt in de supermarkt een kennis tegen die hij lang niet heeft gezien heeft, ze ziet er erg verdrietig uit. ‘Wat is er met jou aan de hand?’ vraagt hij. Zij vertelt dat ze onlangs haar vader heeft verloren door een auto-ongeluk. ‘Wat erg’ zegt Bernard, ‘een nichtje van mij heeft vorige maand ook een auto-ongeluk gehad en ze heeft het maar op het nippertje gered.’

Als je het zo leest misschien lachwekkende voorbeelden maar …

niet iedereen is even handig in het uitdrukken van zijn gevoel.

Emotionele intelligentie

Begrippen als sociale intelligentie, emotionele intelligentie, compassie en inlevingsvermogen worden maar al te graag gebruikt. Ze getuigen van de behoefte een ander te begrijpen, op een goede manier met de ander om te kunnen gaan en misschien zelfs wel zijn gedrag te kunnen voorspellen of gedachten te lezen. Wat is emotionele intelligentie en hoe emotioneel intelligent zijn we eigenlijk? Het begrip emotionele intelligentie is afkomstig van Salovey en Mayer, maar werd algemeen bekend door een boek van Goleman met deze titel. Goleman heeft voor het meten van emotionele intelligentie zelfs een test ontwikkeld, de EQ-test (in navolging van de IQ-test). Strikt genomen klopt de term niet omdat ‘intelligentie’ verwijst naar intellectuele en niet naar emotionele vermogens, maar het maakt het begrip wel toegankelijk voor een groot publiek.

Waaruit bestaat emotionele intelligentie?

Volgens de definitie van Salovey & Mayer ben je emotioneel intelligent als je in staat bent je eigen emoties en de emoties van anderen waar te nemen, de betekenis van deze emoties te begrijpen, ze te reguleren en te gebruiken om je denken en handelen te leiden. Kort gezegd: of het nu om je eigen emoties gaat of die van anderen, je weet wat ze betekenen en hoe je er op de juiste manier mee om moet gaan. Daarmee kun je goed functioneren in sociale situaties.

Welke eigenschappen heeft een emotioneel intelligent iemand?

Een emotioneel intelligent iemand heeft niet alleen een groot inlevingsvermogen, er zijn meer eigenschappen aan het begrip verbonden, zoals af kunnen zien. Mensen met een hoog EQ laten zich niet snel uit het veld slaan. Zij kunnen langetermijn plannen maken en doorzetten. Ze hebben een optimistische blik op zichzelf en de toekomst. Ze beschikken over flink wat sociale vaardigheden en kunnen goed met zowel bekenden als vreemden omgaan. En last but not least: Zij hebben zelfkennis. Mensen met een hoog EQ hebben het vermogen om over zichzelf na te denken. Ze weten van zichzelf wat ze wel of niet kunnen en wel of niet zijn.

Hoe goed doen we het in de praktijk?

Er bestaan uiteraard grote verschillen tussen de capaciteiten van verschillende personen, maar één ding hebben we gemeen: we gaan uit van onszelf. Altijd, ook al zijn we ons hiervan bewust. Erger nog: Als de ander een totaal ander gevoel over een bepaalde gebeurtenis heeft, wagen we dat in twijfel te trekken: ‘Je doet nu wel alsof je niet boos bent, maar je móet laaiend zijn.’ Je doet nu wel alsof het je niet raakt, maar ik wil wedden dat je hart is gebroken.’ ‘Je zegt nu wel dat het leven verder gaat, maar je verdringt je gevoelens.’ ‘Je dénkt dat je graag alleen wilt zijn, maar je sluit je af.’ Vaak spreken we onze twijfel nog uit ook, bij wijze van goede raad of als teken van begrip. Het werkt averechts, de ander voelt zich miskend in zijn of haar gevoel.

Echt emotioneel intelligent

Wat werkelijk getuigt van emotionele intelligentie is onbevooroordeeld en met aandacht luisteren. Lastig. Het betekent even de tijd nemen om je eigen o zo belangrijke gedachten en meningen uit te schakelen en aan te horen hoe de volstrekt andere denkwijze van je gesprekspartner is. Geen waardeoordeel geven, maar doorvragen wat dit hem of haar brengt. Het is een win-win situatie, de ander voelt zich begrepen en jij begrijpt de ander.

Meer over dit onderwerp?

Wil je meer lezen over dit onderwerp, klik dan door naar ‘Ik zie ik zie wat ik niet zie‘, over fouten in de waarneming, of ‘Wat is er met jou aan de hand?‘ Over het lezen van emoties.

Vind je deze blog interessant? Dan graag delen!