Vreemde kostgangers, een uitzonderlijk hoog IQ

Deze blog gaat over hoogbegaafd zijn. Niet over een béétje hoogbegaafd, met een IQ van rond de 130, maar over de uitschieters van 145-150. De laatste tijd verschijnen er steeds meer films en series met dergelijke uitschieters in de hoofdrol. Denk hierbij aan dokter Gregory in ‘House’…

Frank Abagnale in Çatch me if you can’, Shaun Murphy in ‘The good doctor, aan Saga Norén in ‘Broen’ en Sheldon Cooper in ‘The Big Bang Theory’. Deze films maken duidelijk dan uitschieters niet alleen sneller denken en andere verbanden leggen, maar ook een ‘beetje vreemd’ zijn, anders dan anderen.

Hoogbegaafd?

Het veelgebruikte woord ‘hoogbegaafd’ dekt mede daarom de lading niet, het suggereert een hogere macht, een ‘vooraan in de rij staan bij het uitdelen van capaciteiten’ een ‘hoger is beter’. Dat dit niet het geval is, laten de films wel zien, uitschieters zijn uitzonderlijk slim op bepaalde gebieden, maar regelrecht hopeloos op andere. Het klopt dan ook beter van de uitschieter te zeggen dat hij  totaal anders is dan anderen. Zijn hersenen werken op een andere manier, hij heeft een ‘andere computer’ in zijn hoofd

Een paar voorbeelden

De uitschieter bezit vaak een kinderlijke naïviteit die hem meer dan eens in problemen brengt. Een sociale onhandigheid die ervoor zorg draagt dat hij gepest wordt op school. Hij heeft een afkeer van ‘smalltalk’, houdt niet van grote bijeenkomsten en oppervlakkige gesprekken. Liever spreekt hij één op één over een voor hem boeiend onderwerp, of staat hij vóór een grote groep zodat hij zelf het onderwerp kan bepalen. De uitschieter is buitengewoon direct of zelfs onbedoeld bot, omdat sociale conventies hem weinig zeggen. ‘Een leugentje om bestwil’ is niet zijn sterkste kant, tenzij hij zichzelf getraind heeft in sociale vaardigheden, want dan is hij onverslaanbaar.

Motoriek

De uitschieter heeft een andere motoriek, een totaal ontbrekend balgevoel, een ‘raar loopje’ of twee linkerhanden. Paradoxaal genoeg soms gepaard gaand met extreem goede fijne motoriek die hem tot de beste chirurg, de handigste knutselaar of de beste pianist maakt.

Overgevoelig

Eén of meer zintuigen van de uitschieter zijn vaak verhoogd gevoelig. Dit uit zich bijvoorbeeld in overgevoeligheid voor geluiden. Zij verstaan in een restaurant bijvoorbeeld letterlijk wat 5 tafels verderop gezegd wordt. Overgevoeligheid voor geuren zoals van verf, parfum of rook. Overgevoeligheid voor aanraking. In dat geval verdragen zij bijvoorbeeld geen ringen, kunnen ze bepaalde stoffen en/of strakke kleding niet op hun huid verdragen. Of Overgevoelig voor indrukken. Sommige uitschieters scannen de hele dag mensen en weten aan het eind van de dag nog precies welke gezichten ze waar gezien hebben én wat de intenties van alle personen waren die ze zijn tegengekomen. Met name deze verhoogde gevoeligheid maakt dat uitschieters zich nogal een afzonderen om rust in hun hoofd te krijgen. Bovendien kunnen zijn zichzelf meestal prima vermaken, door hun snelle en bijzondere manier van associëren zijn ze vaak heel creatief.

Anders…

Uitschieters zijn met dit alles anders dan anderen. Ze wijken net zoveel af van de norm (een IQ van 100), als degenen die een laag IQ hebben van rond de 60. Kunnen mensen zich over het algemeen bij een laag IQ nog een voorstelling maken omdat daar een bepaalde geestelijke leeftijd aan wordt gekoppeld (‘Hij heeft de capaciteiten van een kind van 4 jaar’ ). Bij een IQ van 150’ kunnen de meesten dat niet.

Niet beter.

Het beeld is dat, hoe hoger iemands IQ is, hoe beter hij het doet in het leven. Dit is echter niet het geval, zo blijkt uit onderzoek. Mensen met een IQ zo tegen de 120 (universitair niveau) doen het gemiddeld gezien het best in het leven qua werk en status. Een nog IQ hoger maakt het lastiger te participeren in het sociale leven. De uitschieter valt daarmee teveel op, wijkt teveel af van het gemiddelde. Dat kan een nadeel zijn. Het voordeel is echter dat juist het hoge IQ de uitschieter in staat stelt met deze rol om te gaan en tot buitengewoon creatieve oplossingen te komen. Degenen die op deze wijze hun capaciteiten gebruiken worden de echte uitschieters, zij bereiken veel in het leven.

 

Vind je deze blog interessant? Dan graag delen!