Ze moeten me maar nemen zoals ik ben! Over zelfbeeld, uiterlijk en waarneming

zelfbeeld, uiterlijk en waarneming, blog Anna Beeftink‘Ze moeten me maar nemen zoals ik ben!’ Een reactie die je vaak hoort als iemand een opmerking over zijn of haar uiterlijk krijgt. Of als antwoord op een een ‘zou je niet eens…?’. Maar weet je wel wie je bent, en vooral: weet je hoe je overkomt? Nergens worden zoveel fouten in de waarneming gemaakt als waar het je zelfbeeld betreft. Wat kan je hier aan doen?

Reageer je met ‘ze moeten me maar nemen zoals ik ben’ op een opmerking of een vraag, dan laat je blijken (in tegenstelling tot wat de woorden moeten uitdragen) dat je zelfbeeld niet in orde is. Het is een dooddoener en betekent ‘bemoei je er niet mee.’ Je wilt ermee suggereren dat je weet wie je bent én dat je weet wat je uitstraalt, maar in werkelijkheid laat je je onzekerheid blijken en ga je in de verdediging.

Zelfbeeld

‘Ze moeten me maar nemen zoals ik ben!’ Deze opmerking maak je óf uit angst niet zeker te weten hoe je jezelf zal presenteren, óf uit desinteresse en excuus voor luiheid. Om met de eerste te beginnen. Als je niet zeker bent over je uitstraling, of als jouw zelfbeeld  wat minder stevig is dan je zou willen, dan voel je je aangevallen door elke kritische vraag of opmerking over je uiterlijk. Dit is vooral het geval als jij je teveel aanpast. Betreft het een excuus voor desinteresse, dan bedoel je er ook nog mee dat anderen daar niets van mogen zeggen of denken.

Uitstraling

Die laatste vlieger gaat echter niet op: anderen doen dat wél. Zij vinden je misschien helemaal niet zo ‘naturel’ als jij zelf zou willen, maar eerder onverzorgd of slordig. Zij vinden je misschien niet ‘relaxed’ maar ronduit lui. Als jij je niet bewust bent van je uitstraling kúnnen anderen je niet ‘nemen zoals je bent’ en maken zij hun eigen beeld. Dat beeld is meestal niet het juiste. Wil je dit soort misverstanden voorkomen, dan zal je er ten eerste ook werkelijk moeten uitzien zoals je bent, en ten tweede  ook naar gedragen..

Zelfbeeld in de test

De meeste mensen schatten bijvoorbeeld hun omvang  verkeerd in. Als een proefpersoon zijn eigen omvang moet aanwijzen in een rij afbeeldingen van mensen die oploopt van dun naar dik (de Stunkard figure rating scale), zitten ze er meestal één of twee maten naast.  Als de proefpersoon daarna het lichaam moet aanwijzen dat hij of zij graag zou willen hebben, kan daarmee ook nog de tevredenheid met het eigen lichaam worden gemeten. De meeste mensen schatten ook verkeerd in in hoeverre anderen letten op een bepaald aspect of onderdeel van je uiterlijk.

De nadruk verkeerd leggen

Mensen die ontevreden zijn over een bepaald onderdeel van hun uiterlijk, leggen daar vaak onbedoeld de nadruk op. Je vindt jezelf te dik? Draag je kleding een maat te klein en je ziet er nóg dikker uit. Te klein? torenhoge plateauzolen leggen de nadruk op je lengte. Puistjes? Een heel dikke laag make-up benadrukt je huidprobleem. Je vindt jezelf niet stoer genoeg? neem een paar tattoos. Vergeet dan echter niet dat de blik in je ogen altijd verraadt dat je nog steeds een zachtaardig persoon bent. Het beeld dat anderen van je krijgen wringt. Zij zien, al dan niet bewust, een discrepantie tussen je uiterlijk en wie je bent.

Wat dan wel?

De nadruk leggen op wat je wél mooi vindt aan jezelf doet veel goeds. Je uitstraling wordt positiever en je houding minder krampachtig. Je bent een vrouw van 1meter 90? Draag hakken en mensen zien dat je er trots op bent. Man van 1,60 meter, overschreeuw jezelf niet. Dik,dun, flaporen? verzorg jezelf goed zodat anderen zien dat jij jezelf de moeite waard vind. Want als jij dat al niet vindt, wie dan wel? Tevreden zijn met je uiterlijk geeft je een tevreden uitstraling en die  zal niemand verkeerd interpreteren. Ontevredenheid geeft een negatieve uitstraling, een strak mondje, verticale lijnen ernaast, niet bepaald aantrekkelijk.

Ingebeelde lelijkheid

Verder gaat het met die ontevredenheid echter als je dagelijks leven er ernstig door wordt ontwricht. Als je niet meer over straat durft, geen relaties durft aan te gaan. Dan heb je een psychisch probleem genaamd dysmorfofobie (een stoornis van de lichaamsbeleving, ook wel  body dysmorphic disorder, BDD, of ingebeelde lelijkheid genoemd). Vaak wordt gesuggereerd dat Michael Jackson hieraan leed, het zou een hoop verklaren. Zonder hulp van buitenaf is het moeilijk hier overheen te komen. Een goede eerste zet is bewustwording van het feit dat anderen jou niet zo zien zoals jij jezelf ziet. Heb je ooit een negatieve opmerking gehad over het lichaamsdeel dat je zelf verafschuwd? waarschijnlijk niet. bewustwording is een eerste aanzet tot genezing.

Meer lezen over zelfbeeld en waarneming?

Over zelfbeeld verscheen eerder de blog ‘nieuwe borsten en oud zeer‘ Over waarneming en vooral de fouten die daarin optreden de  blog ‘ik zie ik zie wat ik niet zie‘.

Vind je deze blog interessant? Dan graag delen!