Zonder verankering…

zonder verankering Anna Beeftink

Je hebt het op allerlei manieren weten te camoufleren, met een mooie baan, status, een auto van de zaak, een passende partner of zelfs met 2,3 kinderen en een labrador. Maar zelf weet je dat het kaartenhuis elk moment kan instorten omdat je vaste grond onder de voeten mist. Hoe kun je alsnog een interne verankering realiseren?

Verankering

Degenen die het betreft herkennen het, een gebrek aan interne verankering, een eigen kern. Het gevoel dat je hele leven op drijfzand is gebouwd, dat je op ieder moment kan worden ontmaskerd.

Als je die interne verankering in je bestaan mist, twijfel je aan je bestaansrecht: het gevoel er te mogen zijn, zonder daar iets voor te doen. Alleen jouw daden maken je (in je eigen ogen) de moeite waard. Daarom ga je vaak ver over je grenzen, want het is nooit goed genoeg. De kritische ogen van je ouders blijven in je rug prikken.

Taak van de ouders

Het gevoel een intern anker of fundament te hebben, het ‘goed-genoeg-gevoel’ moet letterlijk met de paplepel zijn ingegoten. Daarbij hoeven de ouders bij lange na niet perfect te zijn, integendeel, in veel van de voor de buitenwereld ‘perfecte’ gezinnen gaat achter de gordijnen heel wat mis. Moederliefde is niet zo vanzelfsprekend als we graag willen geloven. Bovendien is het onzichtbaar. Je kunt als kind veel te kort komen, ook al zit je keurig in de kleren en mag je op paardrijles.

Naast het bieden van een onvoorwaardelijk bestaansrecht is het de taak van de ouders hun kind een veilig thuis te bieden, niet alleen fysiek, maar vooral ook psychologisch. Alcoholisme, losse handjes, driftbuien of een onberekenbaar temperament van één van beide ouders geven onvoldoende veiligheid. Kraakt jouw moeder je altijd af of vindt je vader je niet slim, handig, mooi of goed genoeg, dan heeft dat ernstige gevolgen.

Ook zijn er ouders die niet in staat zijn een goed fundament te bieden omdat het bij hen zelf ontbreekt.

Onzichtbaar

Het nare van dit hele verhaal is dat huiselijke veiligheid en ouderliefde of het ontbreken ervan onzichtbaar zijn. Meestal ook in het gedrag van het kind. Het kind is namelijk te allen tijde loyaal aan de ouders. Het zal zichzelf bovendien vaak de schuld geven van misstanden binnen het gezin. Sommige gezinnen hebben van één kind het ‘zwarte schaap’ gemaakt, op wie alle problemen worden afgeschoven. Het kind kan zich dan op 2 manieren aanpassen. Ten eerste door rottigheid te gaan uithalen zodat de omgeving denkt ‘het is inderdaad een heel moeilijk kind’. Of door juist heel aangepast en opgewekt gedrag te vertonen en veel (weliswaar oppervlakkige) contacten te leggen zodat de buitenwereld denkt dat er met dit kind niets mis kán zijn. Het kind doet zich naar buiten toe anders voor dan binnen het gezin, om zijn ouders niet te verraden. Dat is echter geen leven, dat is óverleven.

Symptomen en gevolgen

De minst erge gevolgen zijn nachtmerries en het eeuwige gevoel door de mand te gaan vallen. Dat maakt dat je nóg beter je best moet doen en geen pauze kunt nemen. Als je niet aan de verwachtingen van (één van) je ouders hebt voldaan, blijf je waarschijnlijk  je hele leven je best blijft doen om slimmer, mooier of beter te worden. En omdat je niet gewend bent (want niet de moeite waard) je eigen grenzen te bewaken zal je hierin doorgaan tot je lichaam protesteert of het gewoonweg opgeeft. Als je geen vaste kern hebt, kun  je deze ook niet beschermen.

Een ander gevolg is zelfdestructief gedrag. Een wel heel grote tatoeage nemen, een heleboel piercings, om maar überhaupt iets te voelen. Anorexia (toch nog enige controle over jezelf hebben) of  een andere eetstoornis om de bodemloze put proberen te vullen.

Een derde gevolg is de angst om duurzame relaties aan te gaan. Als kind heb je geleerd dat jouw belangrijkste relatie (die met je ouders) niet betrouwbaar is. Dat beïnvloedt je partnerkeuze (lees ook: Bekend maakt bemind).

Een gevolg dat door middel van onderzoek is bevestigd, is het weinig gevoel hebben voor tijd, plaats en ruimte, wat zich kan uiten in een beperkt getalbegrip en het ontbreken van topografisch inzicht. Bedragen, plaatsen en of tijdsduur zeggen je niet veel. Je bent niet bezig geweest met leren hoe de buitenwereld in elkaar zit, maar hoe je jezelf moest beschermen.

Niets doen

Veel mensen die lijden aan een gebrek aan interne verankering doen er niets aan en gaan door totdat ze letterlijk of figuurlijk omvallen: Dood een paar maanden na het vervroegde pensioen, een burn-out op jonge leeftijd, een chronische niet te verklaren aandoening. Het lichaam protesteert maar de geest wil er niet aan.

Een surrogaat kan gevonden worden in het zoeken naar een externe verankering: Sommigen worden alleen daarvoor lid van een club, een kerk, een groepering of sekte. Je aansluiten om je daarmee sterker te voelen. Het nadeel is dat jij je daarmee ondergeschikt moet maken aan beslissingen van de groep, ook als deze niet bij je passen. Dit zal de situatie alleen maar verergeren, je komt verder van jezelf af te staan.

Wat wel te doen

Ben je je bewust geworden dat je een intern anker, een stevige betonnen bodem onder je zelfbeeld mist, dan is al een grote stap gezet. Als metafoor kan het storten van een betonnen vloer dienen. Allereerst zet je de paatjes uit, tot hier reiken jouw wensen en grenzen, hiermee doe je niemand schade, maar doe je vooral ook jezelf niet tekort. Dat is in het begin moeilijk, omdat jou niet vaak gevraagd is wat je zelf graag wilt. Het is de bedoeling dat je daar achter komt en dat je vervolgens de grenzen dichtgooit voor alles wat tegen jouw belangen ingaat. Dit doe je door tegen iedereen die in het nog zachte beton wil stappen te zeggen: ‘Nee, je gaat te ver’. Elke keer dat dit jou lukt, zal je er meer op gaan vertrouwen dat jij de moeite waard bent te krijgen wat je wilt. Het beton, jouw interne anker, krijgt de kans uit te harden.

Elke nieuwe blog in je mailbox ontvangen? Ga dan terug naar de homepage om je in te schrijven.

Je kunt de blogs ook volgen op mijn Instagram pagina of op Linked In

Vind je deze blog interessant? Dan graag delen!